مقاله


کد مقاله : 139412121217251347

عنوان مقاله : ارزیابی سیاست¬های مواجهه با بحران حوضه آبریز «دریاچه ارومیه» با رویکرد پویایی¬شناسی سیستم

نشریه شماره : 40 فصل پاییز 1393

مشاهده شده : 803

فایل های مقاله : 755 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 علیرضا لاری lari@ind.iust.ac.ir دانشجو دانشجوی کارشناس ارشد
2 جابر مهرکار jaber.mehrkar@gmail.com دانشجو دانشجوی کارشناس ارشد
3 میرسامان پیشوایی pishvaee@iust.ac.ir استادیار دکترا

چکیده مقاله

دریاچه¬ی ارومیه بزرگ‌ترین دریاچه¬ی ایران و دومین دریاچه¬ی شور جهان به شمار می¬رود. این زیست‌بوم دربرگیرنده¬ی تعداد زیادی از گونه¬های گیاهی و جانوری می¬باشد. دریاچه¬ی ارومیه در شمال غربی ایران واقع شده و از اهمیت اقتصادی، اجتماعی و زیست¬محیطی بسزایی برای ساکنین منطقه برخوردار است. متأسفانه در سال¬های اخیر به علت مشکلات مختلف و پیچیده، تراز آب دریاچه به‌شدت کاهش‌یافته و ادامه¬ی حیات دریاچه به مخاطره افتاده است چنانچه طیِ 10 سال اخیر حدود نیمی از مساحت دریاچه به دشت¬های نمک تبدیل‌شده ¬است. پژوهش¬های بسیاری در حوضه¬ی آبریز ارومیه انجام‌شده ولی اکثر آن¬ها از مدل¬سازی پویایی حوضه¬ی آبریز به‌عنوان یک سیستم، در افق درازمدت عاجز می¬باشند. در این مقاله در راستای تبيين بحران درياچه اروميه به تبیین عوامل مؤثر در کاهش تراز آب دریاچه¬ی ارومیه پرداخته شده است. علاوه بر این، مدل شبیه¬سازی حوضه¬ی آبریز دریاچه با استفاده از رویکرد پویایی‌شناسی سیستم¬ها توسعه داده شده است. مدل توسعه داده شده از طريق مقايسه با داده‌های تاريخي اعتبارسنجي شده و نتايج شبيه‌سازی نشان‌دهنده¬ی دقت بالای مدل (حدود 97%) مي‌باشد. سه سياست برای افزایش دبی ورودی و تراز آبی دریاچه پیشنهاد و مورد ارزيابي قرار گرفته است. نتايج نشان‌دهنده¬ی آن است که سياست ترکیبی اثربخشي بيشتری نسبت به دو سياست ديگر دارد. همچنین پس از اعمال سیاست¬های پیشنهادی، پیش¬بینی برای حجم دریاچه تا سال 1405 براساس مدل پیشنهادی صورت گرفته است.